داستان بلند فراتر از جنگ اثر رضا جمشيدي در كمتر از يك ماه از چاپ اولش به چاپ دوم رسيد.
اين كتاب روايت يك پرستار مسيحي در بيمارستاني در دمشق است كه سه مجروح از داعش و سپاه النصره و سپاه پاسداران ايران را در يك اتاق بستري مي كند و ماجراهايي كه با ورود مادرانشان عليرغم دشمني اين سه نفر با هم در اين اتاق رخ مي دهد
الا يا ايهاالساقي تو خاسي
اگر گشتي دروو بودن تو راسي
خذا هفت روژ و هفت شو وهخت اراد نا
والله حق ها دسد ار كس نناسي
رضا جمشيدي
شعر کردی جدیدیگ له رضا جمشیدی
***********
بیدهسه سهر گلِ خاسهیل خدا رهژ کردی
بیدهسه یی کهپو بیوچگ وا هاوردی
ئهو چهوه یی همکه ناز و خهوهر خوهش هاتی
نذر مال ئاسمانه که ئهرام بهش هاتی
وای ئهر ئهو چهوده له پشت ئی دهروچه بو
هوش له زهیو له ئاسمان وه ههر چی ئایمهیله چو
جور هلپهرکهی گهنِم له وهحت واران وههار
چوپی وا ها دهسد ههر خنجگه کیدن وه لار
درد تو له بان سهرِ هر چی زمستان ناوه
دهور ملی له قهی حریر گیس هیولد لاوه
بیل وههار وه بونهدهو ههلای وه لای ناز تنهو
بیل گلهیل دهم وا بکهن لای باوش ناز تنهو
خنجگهی شهودهرگان له هونکی وای میووده
روشنی ههر شهوهکی له چهرمی قهی ریوده
چیوزهگان له گرمی خوهر چهو تو جیقه دهن
ئی همهی ههساره تا تو بیوننهو شهواره کهن
شش گله حوری فقط سروین ئهرای سرد بهسن
شش فریشتهیش شهیو وال ئهرای ئهنازت دیورنن
ههر خوهدی سهر گلِ خاسهیل خدا رهژ کردی
ههر خوهدی یی کهپو بیوچگ وا هاوردی
خنجگهی ئاو زلال کیهنیهگانِ شاهو
کهوکهگهی لاره کهرِ بانِ کیوهی دالاهو
هونکی وای گیسگهد بیلا بخوهیده دهمچهوم
شربتیگ لهو دهمده بیه که لاچودن چهوم
کهی بیاتا که دواره بالهو بگرِم
تا له بهرزی ئاسماند ههر وه لای خوهد بمِرِم
ههناسهگهي گهرم زهيو و ئاسمان
هِلم ههناسد بكه ناو باخهگان
داره و پهل و پهلوهچ و ريشِگ بنور
هووز روونج و دِم تيشگ بنور
هيوچ وه ئهو جهنگهل داره نهمهن
بيجگه خهويگ وه ئهو وههاره نهمهن
ههر لهش دارهيله كه فيدهو زهمين
داوِل وشكي وهليان ها له قين
گيان خوهد و گيان پهل و پهلوهچهيل
گيان خوهد و گيان دهر و دهروهچهيل
هيورد وه چيوزهيل يهتيم ههل نهگِر
وه خاتر ئهزرهت دارهيل نهمر
ئهزرهت دارهيل وههاره هِمان
سهوزي بي تيشگ و ژاره هِمان
هاي ههنوز ها له خيال زهمين
وشكه پهلهيل،ئهراي چه چيوزه نيهين؟
كِي دل ئي ئاو چهمه شاد كهي؟
ههر چي كهلاوهيلهسه ئاباد كهي؟
---
ههناسهگهي گهرم زهيو و ئاسمان
ماچ بكه زهخم پهل دارهگان
پيوش وه پيوش مال مهليوچگ بساز
بهو ديوهتهگهي هووز وههاران بخوواز
تِكتِك واران وه جيازي بكه
چادر نيووريگ وه ئهنازي بكه
ئهسر چهوِد پيشكهش ريشِگ بكه
نوور بكه،نالهت تيشگ بكه
ئي زهيوه بايهس جي دارهيل بوو
بان سهري مانگ و ههسارهيل بوو
دان وه دان جيقه بيهن بانه بان
ههر جي وشكي بكهنه سهوزهلان
زار و زهيو و دهيشت و كيوه سهوز بوو
جار و گهنم،ماش و جيوه سهوز بوو
ههناسهگهي گهرم زهيو و ئاسمان
دهسيگ بكيشهو سهر نومالهگان
يهي پهر پهرچيني ئهرايان بكه
سهر نمازيش دوئايان بكه
رضا جمشیدی
يك مثنوي از رضا جمشيدي
جور گيا مهي عشق پاك وساده كَم
دَس وه هر كاريگ ئَراي ئي چشته دَم
كيوچهگانِ هوز راسي ديونِمَو
مالگانِ پِر له ماسي ديونِمَو
مال مِن هاله نزيكاي خدا
يَي دو كيوچه مَنيَسه لاي خدا
بيلنَم تا گَر دلم دَم وا بكَي
يا بتوقي چيو كيهني يا ها بكَي
مِن وه چَو خوهم ديمه آگر گردمه
من وه چَو خوهم ديمه گيان دَر كردمه
وهو بلوزهيل خوهمه مَس كردمه
روح خوهم تا آسمانهيل بردمه
مِن وه آگر نَي ژَنِم باور بكَن
گَرد آگر هَي خوهنم باور بكن
من تَميورهم خوهي ژَنيدو و خوهي خوهني
مِن تَميورهم خوهي خوهنيدو خوهي ژَني
دون من ئي آگره يلِ سردهسه
سور من ئي جفت شش ناو نرده سه
دون من ها سيوك راس آسمان
ها جييهيل خاس خاس آسمان
من وَلِ هر پَلوهچيگا هال كَم
من ئراي هر چي هسارهس مال كَم
بيلنم تا گر دَمم دل وا بكي
يا بتوقي جور كيهني يا ها بكي
من الان هم هامه زيو هم آسمان
من الان هم هامه خوار هم هامه بان
من تماشاي زهيو بكَهم هلپركه كَهي
پر له سازم پر له تارم پر له نَي
من تماشاي چَم بكم هَلگيژيهي
پر له هايم پر له هویم پر له ههی
من تماشاي خُوهر بكم هَلتيوچيهي
پر له شورم پر له له جامم پر له مهی
من تمام آسمان ها له دَسم
من وه يَي نورستن كاليگ مَسِم
كيوچگان هوز راسي هاينه كو
حوضگان پر له ماسي هاينه كو
جور گيا وه شون عشق ساده بيم
جور گيا كيوچه وه كيوچه بيوده جيم
*رضا جمشيدي
تِرسِم دوواره بُيووده چهو،بيلا شهويش بچوده خهو
نازار ئاسمان كهو،ئِمشهو ئهراي چه چيدِنهو
دهردِد وه گيان مانگ و خُوهر،يهي شهو نهچيدن بي خهوهر
ههر چي توواي وه بان سهر،ههر چي توواي وه بان چهو
مال تو هاله ئاسمان،ئهولا تِرهك وه كهشكهشان
بيووشه خدا بيليدهمان،وهو ساي چهوهيلِ كالِدهو
ههم پرشه پرشِ نُيْوورِده،له خُوهر شِنهفتم سُيْوورده
دنياپهشيو هيورده،چيو دل وه ليد ههل كهنِمهو
تا لهي ههنازه تييهيده بان،خهوهر رهسيده ئاسمان
مانگ و خُوهر و ههسارهگان،چِن تا خُوهيان بِشارِنهو
سهر گُل دار بايهمي،تو نه فهرهيد و نهيش كهمي
ئهزيزه خاسهگهي خُوهمي،چُوه بود ئهگهر بُوهيْدهمهو
يهي ههمكه گُل هاباوِشِد،يانه خدا دايه بهشِد
قِسهيل خاس و خُوهشْ خُوهشِد،دوواره چِرچِگانهمهو
بيل شان بِيهم وه شانِ خُوهد،بيووشيدِن ئهو زووان خُوهد
وه گيانِ خُوهم وه گيانِ خُوهد،سِفرهي دلم وه لاد خهمهو
سيران سهر سراو تِني،شيرينهگهي پهراو تِني
چهو كهوگهي زههاو تِني،ئهسْپهن ئهراي بالاد كهمهو
ههنار خاوِن كارهگهم،ئهي سهولِ باوه يارهگهم
داوود كهو سوارهگهم،نهذريگ بياتياي خُوهزهو
بهو ئي گُولهيله وا بِكه،وههاري تِر وه پا بِكه
ئي خُوهره جاوهجا بِكه،روژهو بكه تيهريكه شهو
دردد وه ناو هر دگ چهوِم،دی کهی توایدن بایدنهو
ادبیات بی صاحب کردی کلهری
*رضا جمشیدی
ادبیات کردی کلهری یا کرماشانی و یا جنوب،گستره وسیعی است که کرمانشاه ،ایلام،خانقین،بخشی از همدان و نیز لرستان را شامل می شود که خود نیز گویشها و لهجه های گوناگونی از جمله کلهری،لکی،کلیایی،یارسان،فیلی و... دارد.ادبیاتی که نخستین شعر مکتوبش بر روی پوست آهویی در کردستان عراق کشف می شود تا بیانگر تاریخ کهن این ادبیات باشد و منظومه های دفاتر یارسان نیز موید این مدعاست.
این ادبیات،نامهای گران سنگی را نیز در درون خود پرورش داده است از شاکه و خان منصور گرفته تا غلامرضا خان ارکوازی،شامی کرماشانی،پرتو،احمد عزیزی،کیومرث قصری،سیدیعقوب ماهیدشتی،سیدصالح ماهیدشتی و دهها شاعر دیگر.
اما آنچه باعث نگارش این نوشتار شد نقدی است که بر برگزاری همایش ادبی «مولوی کرد» در سنندج دارم.همایشی که با توجه ویژه بر ادبیات سورانی،برای جوری جنس ، بخش کوچکی از ادبیات کردی کرمانشاه را نیز در ویترین خود جای داد تا بار دیگر پوزخندی تحقیر آمیز بر ادبیات ریشه دار اما بی صاحب کردی کلهری احساس کنیم.
من توهم توطئه ندارم و قصد ندارم متولیان فرهنگی استان را که اتفاقا از شهرهای ادبیات خیز استان برخواسته اند را به اهمال تعمدی در زمینه بی توجهی محض به ادبیاتی که ریشه در فرهنگ استان کرمانشاه و خاصه شهر کرمانشاه دارد متهم کنم.توهم توطئه ندارم که مثل عده ای بگویم برنامه ای طراحی شده که کُردیت را از کرمانشاه بگیرند و در این راه شمشیر را از رو برای ادبیات و فرهنگ کردی این استان بسته اند.اما بر این باورم که ضعف شدیدی که در برنامه های متولیان فرهنگی این استان از گذشته تاکنون مستولی گشته است به حدی ریشه دوانده است که دیگر کک کسی نمی گزد که زبان بومی،فرهنگ بومی و ادبیات غنی این دیار در حال نابودی است.سالهای سالست که هیچگونه برنامه ای در خصوص ادبیات بومی این استان و استان هایی که اشتراکات زبانی و فرهنگی با کرمانشاه دارند برگزار نشده است و با این رویه ای که متولیان فرهنگی در پیش گرفته اند نیز نباید منتظر معجزه ای در این خصوص باشیم و ای کاش به اندازه هول و هراسی که بابت برگزاری یک کنسرت پاپ به آنها دست می دهد ذره ای نیز برای میراث گذشتگانشان اهمیت قائل بودند (البته نباید از متولیان فرهنگی استان ایلام بخاطر برگزاری جشنواره هایی همچون«منال و ملیوچگ»و«شاکه و خان منصور»بگذریم که نشان از درک صحیح آنها از فرهنگ بومی و خواسته های جامعه دارد).
و در همین راستاست که می بینیم در همایش ادبیات کردی «مولوی کرد»سهم ادبیات پر سرمایه اما بی صاحب کردی کلهری آنقدر ناچیز است که کوچکترین دلخوشی و امیدواری در بین فعالان آن ایجاد نکرد و مصداق ضرب المثل معروف«حرمت امامزاده به متولی آن است»قرار گرفتیم زیرا وقتی متولیان فرهنگ این استان هیچ شناسنامه ای از شاعران و کتاب های چاپ شده در ادبیات کردی کلهری ندارند،وقتی متولیان فرهنگی استان ذره ای حرمت برای شاعران نامدار این ادبیات در برگزاری شعر کردی در حاشیه نمایشگاه کتاب قائل نمی شوند و از آنها دعوتی به عمل نمی آورند و دهها نمونه دیگر از این دست،نباید هم انتظار داشته باشیم که برگزار کنندگان همایش«مولوی کرد»به ادبیات این دیار ،نگاهی جدی داشته باشند.
مسلماً هر کسی که کوچکترین آشنایی با ادبیات کردی کرمانشاه و ایلام داشته باشد هرگز نمی تواند از نامهایی چون جلیل آهنگرنژاد،سعید عبادتیان،رضا موزونی،ظاهر سارایی،فرهاد شاهمرادیان،امین شیرزادی،علی محمد محمدی،علیرضا خانی،علی سهامی،پرویز بنفشی،سامره ، شیردل ایلپور و دهها نام صاحب اثر این مناطق بگذرد.آیا اگر برگزار کنندگان همایش مذکور ، جدیت و اهمیتی برای حضور شاعران این دیار قائل می شدند در نحوه اطلاع رسانی و دعوت از آنها تجدید نظر نمی کردند؟ آیا اگر آنها به فرض ناآشنا بودن با شاعران این دیار، از متولیان فرهنگی این استان درخواست اطلاع رسانی صحیح می کردند،اداره کل ارشاد استان اطلاعی از آمار کمی و کیفی شاعران این حوزه زبانی داشت تا به معرفی آنها جهت حضور در همایش مذکور بپردازد؟
بدون شک پاسخ هر دو سئوال خیر است .زیرا مسلم است که هم، ادبیاتی های سوران زبان، به ادبیات حوزه جنوب به دید تفنن نگاه می کنند و کمترین اطلاعی از شاعران و آثار آنها ندارند و هم ادبیاتی های کلهر زبان نمی توانند ادعاهای پر طمطراق موجود در ادبیات سوران را تحمل کنند.
با این وجود ،دو مسئله پیش می آید-1-اگر حضور ادبیات کردی کلهری در این همایش ضروری بود پس چرا چهره های آشنا وبزرگان این ادبیات که هر کدام صاحب چندین اثر مکتوب هستند به این همایش دعوت نشدند ویا اطلاع رسانی در شأن آنها انجام نشد؟-2-اگر جایگاهی برای این ادبیات قائل نیستید پس حق ندارید با حضوری حداقلی از این ادبیات،آن را به سخره بگیرید.
نگاه غیر جدی ادبیاتی های سوران به ادبیات کرمانشاه،قبل از اینها در جشنواره های شعر کردی رضوی و همایش های دیگرِ ادبی جلوه کرده بود و در این جشنواره نیز به عینه دیده شد و دیگر نیازی به نمونه های بیشتری نیست.
با تمام احترامی که برای دوستان صاحب نظرم قائل هستم اما باید بگویم که همواره معتقد به استقلال تاریخی،رسم الخطی و واژه ای برای کردی کرمانشاه هستم و برای این کار هم استدلال های خاص خودم را دارم زیرا در بسیاری از موارد،ظرفیت ها و ویژگی های خاص خودش را دارد که نمی توان به زور آن را هم ریشه و برادرخوانده حوزه دیگری دانست.
با این وجود،یک بار دیگر متولیان فرهنگی استان را در درجه اول و فعالان فرهنگی و ادبی این حوزه زبانی را در درجه دوم مقصر اصلی بلاتکلیفی و بی صاحبی این ادبیات غنی می دانم و امیدوارم که چشمان خواب آلود این دو گروه،هر چه زودتر از خواب غفلت بیدار شوند.
*رضا جمشیدی
*********
شانِ وا ماندهم حکایهت دارو
چینِ پیشانیم خهم نهمهشارو
زهردی دهمچهوم چیو گُل پاییزان
خهوهر دار مهکهی،خیل دهرهو کهران
دهسم وه پهتی، ههر غهربال مهکهی
کهمان پشتم ، مینهی پال مهکهی
ههی کهوک مترسه وهی کمانهوه
وهی پیوک چهمیای خهیزرانهوه
نه دیده دیونی دی بالای بهرزی
نه بالای خهمم قروشی تیهرزی
نه ئی پا مهتی وه شون ئی پام
نه دی دل دیرم نه دلدار ها لام
مینم وه کهفتار واماندهی تهنیا
شون دهم روی،دریاس وه پیما
زلفم جور گهنم وه تینی مردهن
یهک یهک بی خهوهر تهرکم بکهردهن
دی زلفی نهمهن وا بکهیدی سهر
سهر بی وه جامهک، له لو تیژی خوهر
جور هامار ژیر پای ریهن رهوان
لوچ بهساس گوپم له خوار تا وه بان
نه تیخ تاشیدهی وه بی زام و خیون
نه دی چهور بودن وه یهی چهپال ریون
دی سهر وه بی میو،ناوی نریا کهل
کونای دماخم چمانو جهنگهل
بژانگ جور پهرده دیده مهشارو
چین ئهبروان ریو ناس وه خوارو
دهم جور کورپهگان دندان نهدارو
ههم شوت مهکیشی ههم ئاو مهپالو
جاران دهس دلبهر، وه دهستانهوه
ئیسه دهس ها دهس، یهی گوچانهوه
چهو گِل دهم مینهی عزرائیل مهکهم
هیور کوتهل کوم له ناو ئیل مهکهم
نه ههیبهتم مهن نه بهرزی ناوم
نه تالی کونهی جام شهراوم
نه مال دهوامه و نه اولاد پهنام
مهزانم وهی زیو زهمین بوده جام
مهزانم دونیا گشتش فانیهن
عمر وه اندازهی یهی مهمانیهن
****
یعنی تو نباشی و دمی زنده بمانم...به خدا نه
جز اسم قشنگ تو بيايد به زبانم ....به خدا نه
یعنی که از اینجا بروی،دور شوی تا ده بالا
ساکت بنشینم و فقط اشک چکانم .... به خدا نه
یعنی تو نباشی و نیایی و نخواهی که بیایی
يك خانم ديگر بشود سرو چمانم ....به خدا نه
چشمان تو را بر سر صبحانه ی هر صبح نبینم
يك لحظه به راحت گذرد وقت و زمانم ....به خدا نه
احساس تو در باور رنجیده ی اين مرد نباشد
آنگاه در انظاركسي شعر بخوانم... به خدا نه
يك موي سيه از سر تو كم بشود در عوضش هم
بخشند به من سلطنت هر دو جهانم ....به خدا نه
يك روز زبانم بشود لال در اين خاك نشيني
من پاي بر اين خاك مقدس بكشانم ....به خدا نه
یک روز بيايد كه به غير از گل زيباي تو گويم
این جمله ی مخصوص كه«درد تو به جانم»....به خدا نه
تقدیم به امام انتظار
****
تو بیا تا به سرآغاز تو تعظیم کنم
و دلم را به اشارات تو تنظیم کنم
تو بیا تا همه پلها که خرابت شده اند
با قدمهای خرامان تو ترمیم کنم
چه کنم گوشه ی چشمی به دلم اندازی
چه کنم رشته ی این رابطه تحکیم کنم
چقَدَر خواب ببینم که تو در پیش منی
چقَدَر چهره ی زیبای تو ترسیم کنم
دل من،دار و ندارم شده آقای غریب
تو بیا تا همه دلها به تو تقدیم کنم
****
دختر ساده ی همسایه ی بی طاقتیم
من همان عاشق دلباخته ی پاپتیم
پشت این بام پُر از زمزمه هایم شده است
پشت این بام سه سالست که جایم شده است
مثل رویای کبوتر پُرِ پرواز شدم
سالها پیش به دستور تو آغاز شدم
چشم تو مرجع تقلید امورم شده است
دیدنت لحظه ی طغیان غرورم شده است
کاش فتوا بدهند اینکه تو محرم شده ای
یا که در خواب ببینم که خدایم شده ای
اینقَدَر زل زده ام بر در و دیوار شما
حفظ هستم همه ی حالت آن پنجره ها
صبحها سفره ی صبحانه ی من رو به شماست
چشم تو نان و پنیرست و دهانت مرباست
مثل یک میخ که بر قاب قدیمی زده اند
چشمهایم به خیابان تو ثابت شده اند
من همان سایه ی دیوانه ی همراه توام
مرد بی حیلت با غیرت دلخواه توام
رفتنت دلهره خاص خودش را دارد
دل من تا عدد چند بگو بشمارد
دیر کردی کلماتم به تپش افتادند
آش نذری به همه پنجره ها می دادند
تا بیایی سرِ این کوچه نگهبان هستم
مثل ویرانه ی ویرانه ی ویران هستم
بی تو اینجا چقَدَر مثل بیایان شده است
مثل آغازی پُر از نقطه ی پایان شده است
من که کنکور دو چشمان تو را خوب شدم
من که با رتبه ی عالی به تو منصوب شدم
حق من این همه را منتظرت بودن نیست
حق من از تو فقط بی خبرت بودن نیست
شاید این بار بیایی و ببینی رفتم
این سخن را به تو از عمق وجودم گفتم
عشق بعضی دفعاتش نرسیدن دارد
اشک مردی که شکسته ست چه دیدن دارد
*****
بهو تا دواره برميهي«مِردهزماگه»ي ئاسمان
بهو تا گِري خوهشي بكهن،ههسارهگان بي زوان
ههي ئهور پِر واران كهو،گِرمههرهيلِد وا بكه
تا گهر بتوقِن كيهنيهيل،ئهرا مهلاق وشكهگان
قاليگ بكه وه مِل سهرِ ههر چي نههات و نامهيه
زيوخْ چنْگْ كٌتاسه كولِمان،خهم ها قهلاگوشانمان
يه ههم دواره هاتِنه،مهلايكهتهيل شهيْوْ سيه
ههم قال و بور باريان،خهو وه چهوهيلِمان پهران
بهورهو بِنوره وا چهكهي،وهو گهردهله گيْوْچانيهو
ههرچيگِ ماله داله زهيْوْ،ههرچيگِ دارهيله رِمان
شهو قيژِنيدو ههر خوهني:«كور و شهل و قاميشهگهم»
وهو داسيوولهيلِ چهفتيهو،ههر چي پهلِ داره شِكان
بِنوره ئي زهخْمِ كهوه،چيْوْ كهفْتْيهسه ژيرِ چهوِم
«مِردهزِماگه»ي هوزِ شهو،يهي شهو دهسيگْ وه ليم وهشان
دي كهي توايْدِن بايْدِنهو،«مِردهزماگه»بِرمِني
ئهوسا بِنهيمه شونِدهو،وه ههلپهرين و چهپ كٌتان
بيوشيم يه ئهو «روسهمهسه»که مالی ها له لای خودا
كِ هات و خوْرياده سيهي،كِ هات و هوزِ شهو رِمان
ههي كومه نيْوْرِ خهيْوه بي،بِنوره ئي بان زهْيْوه
دهسهيلِ ريوْ وه ئاسمان،تهنيا تو له خدا توان
******
بی تو گلهای همین باغ پلاسیده شدند
سیب و انگور و گلابی هم گندیده شدند
رودها تا خبر رفتن تو می شنوند
دو قدم مانده به دریا همه خشکیده شدند
موقع کوچ پرستوی مهاجر که نبود
بی تو در دور ترین فاصله ها دیده شدند
فکر کردی بروی دهکده آرام شود
هر چه گل بود به یک ثانیه برچیده شدند
جای آنها دو برابر خس و خاشاک و علف
بر در و خانه ی این دهکده روییده شدند
تا تو بودی چه خطرها که از این شهر گذشت
تا تو بودی چه خطاها به تو بخشیده شدند
فکر کردم بروی زود فراموش شوی
بی تو عمریست که دلها همه رنجیده شدند
****
تو بیا تا به سرآغاز تو تعظیم کنم
و دلم را به اشارات تو تنظیم کنم
تو بیا تا همه پلها که خرابت شده اند
با قدمهای خرامان تو ترمیم کنم
چه کنم گوشه ی چشمی به دلم اندازی
چه کنم رشته ی این رابطه تحکیم کنم
چقَدَر خواب ببینم که تو در پیش منی
چقَدَر چهره ی زیبای تو ترسیم کنم
دل من،دار و ندارم شده آقای غریب
تو بیا تا همه دلها به تو تقدیم کنم
*****
دیشب دوباره باز هم در خواب دیدمت
دیوانه ی لبت شدم وقتی چشیدمت
دارم حسود می شوم دست خودم که نیست
از بس که از دهان این مردم شنیدمت
کارم شده نقاشی و هی پاره می کنم
استاد قابلی شدم از بس کشیدمت
هی فکر می کنم تو جزئی از وجودمی
یک قطعه ی جواهری ،با جان خریدمت
هر لحظه ای دلم برایت تنگ می شود
دارم شکسته می شوم از بس ندیدمت
***
ای حسرت جاده های بی برگشتن
برگرد دوباره رو به قلبم لطفا
این حس قشنگ و ساده را باور کن
این حس،که هنوز عاشقت هستم من
بر شأن و شکوه این جهان می ارزد
یک لحظه فقط تو را تماشا کردن
یا در شبِ تیره ای که دنیا خوابست
در خواب تو را کنار چشمم دیدن
سخت است به نام عشق تو حرفی زد
سخت است به عمق عشق تو پی بردن
سخت است ادامه دادن این تقدیر
سخت است اشاره های تو فهمیدن
این خواهش با صداقتم را بشنو
برگرد دوباره رو برویم لطفا
********
من وه بهرزا بهرزهگهی شانهیل تو خوو گردمه
من وه پانای گهرم داوانهیل تو خوو گردمه
صد دهفه تِر لانهگهم بتیوچنیدن ههم تیهمهو
من وه شاخه شاخهی بوسانهیل تو خوو گردمه
صد گله تِر ئاسمان بودن وه بانی پهر نیهم
بانِ سیم بهرق خیاوانهیل تو خوو گردمه
گشتی دیرن وهیره چن،ههر من وه ئی سهرما مهنم
من وه وهفر سهرد زمسانهیل تو خوو گردمه
چیو بچم وهختی دلم گیره وه لای چهوهیلدهو
چیو بچم وهختی وه سهر دانهیل تو خوو گردمه
صد گله خهرمان ئهگهر بودنو یهی ههمکه گهنِم
من فهقهط وهو یهی کهمه دانهیل تو خوو گردمه
من دهسی بیمه وه لایِ خنجگهی چهوهیلدهو
من وه هیورده نان گیفانهیل تو خوو گردمه
صد گله تِر تیرکهمان بودن وه مالد دهر نیهچم
من وه ئهو ژان خوهش سانهیل تو خوو گردمه
ناو ههر خاکی بنیدهم آومیش بهی بهر نیهم
چیون وه مال تنگ گلدانهیل تو خوو گردمه
خوهشتهرین کارم یهسه خیس بوم له پشت دهروهچد
من وه قطره قطره وارانهیل تو خوو گردمه
بیل کمی گیره بکم ههر جور جارانهیل دیور
من وه تو،کنار تو،شانهیل تو خوو گردمه
********
دهنگ گیرهی دار هات
قهلایگ وه قار قار هات
هیرو سگ هار هات
دواره دیوار هات
پیای تهوهر دار هات
حاجی لق لق مار هات
خوهر وه پشت ئهور بی
مانگیش له ناو قهور بی
ئهوه رمهی تهور بی
آخم پشمهی صهور بی
ههم هوفهی لافاو هات
حاجی لق لق لاو هات
گیانم پری آخ بی
دلم چهنی داخ بی
ئاگر له ناو باخ بی
دیو سیه چاخ بی
دهنگ تیشه و میخ هات
حاجی لق لق تیخ هات
ئمشهو دزِ مال تی
کیوه چیه و چال تی
قیرهی بوره و قال تی
چمای شقهی بال تی
روسهم یا سوراو بار
حاجی لق لق ئاو بار
ئمشهو خوهریش بار کهید
دنیا پر له ژار کهید
گرگیش مینهی مار کهید
ماریش مهی ریوار کهید
ههر چی برین راس بیو
حاجی لق لق داس بیو
واران واری لاو هات
وه گشت لاوه ئاو هات
هوفهیل لافاو هات
چوار دهورم هالاو هات
جور مه هاوار که
حاجی لق لق بار که
ئیره ئهراد خاس نهیو
قسیهیلمان راس نهیو
درگ بیو و یاس نهیو
بیجگه تهور و داس نهیو
بچو تهوهر دار هات
حاجی لق لق مار هات
********
دهنگ گیرهی دار هات
قهلایگ وه قار قار هات
هیرو سگ هار هات
دواره دیوار هات
پیای تهوهر دار هات
حاجی لق لق مار هات
خوهر وه پشت ئهور بی
مانگیش له ناو قهور بی
ئهوه رمهی تهور بی
آخم پشمهی صهور بی
ههم هوفهی لافاو هات
حاجی لق لق لاو هات
گیانم پری آخ بی
دلم چهنی داخ بی
ئاگر له ناو باخ بی
دیو سیه چاخ بی
دهنگ تیشه و میخ هات
حاجی لق لق تیخ هات
ئمشهو دزِ مال تی
کیوه چیه و چال تی
قیرهی بوره و قال تی
چمای شقهی بال تی
روسهم یا سوراو بار
حاجی لق لق ئاو بار
ئمشهو خوهریش بار کهید
دنیا پر له ژار کهید
گرگیش مینهی مار کهید
ماریش مهی ریوار کهید
ههر چی برین راس بیو
حاجی لق لق داس بیو
واران واری لاو هات
وه گشت لاوه ئاو هات
هوفهیل لافاو هات
چوار دهورم هالاو هات
جور مه هاوار که
حاجی لق لق بار که
ئیره ئهراد خاس نهیو
قسیهیلمان راس نهیو
درگ بیو و یاس نهیو
بیجگه تهور و داس نهیو
بچو تهوهر دار هات
حاجی لق لق مار هات
غزلی از رضا جمشیدی
****
شب تا سرم را می گذارم سرد،روی بالشم
یکمرتبه یادت می آید می کند نوازشم
دست از سرم بردار دیگر طاقتم نمانده است
می ترسم از دیوانگی های خیال سرکشم
هر صبح دنبال تو می گردم کجای خانه ای؟
آیا به گوشت می رسد فریادهای خواهشم
در این غروبی که دلش مثل دلم گرفته است
دارم که سیگاری پر از افسانه ی تو می کشم
غزلی از رضا جمشیدی
حال ما مثل الفبای کلاس اولست
غصه هایش راحتی های کلاس اولست
دختری پایش برهنه و کنارش کاسه ای
سرنوشت تلخ سارای کلاس اولست
پیرمردی دستهایش پینه هایی سخت داشت
سرگذشت شوم بابای کلاس اولست
نان که بابایم برایش شب نخوابی می کند
واژه ی آسان املای کلاس اولست
گوشه ای کز کردن و از عاشقی دم نزدن
آخرین تصمیم کبرای کلاس اولست
این درخت زرد و پژمرده که قد خمیده است
آن درخت سبز و زیبای کلاس اولست
فصل تابستان و مادر دار قالی می زند
«میم»کوچک،حرف رویای کلاس اولست
بچه ی اکرم که دیشب از مریضی جان سپرد
همکلاس سبز دنیای کلاس اولست
بودن و ماندن و خندیدن و بی غصه و غم
بهترین موضوع انشای کلاس اولست
از الف تا یای آخر حرف عشق تازه بود
آنچه شد عکس الفبای کلاس اولست
ویلچر.پیشکش وه ژن جانبازیل
*رضا جمشیدی
تهمام عشق دالگم،پیایگه بانِ ویلچری
نه قسیه کهی نه دیونیو،تهک داسه شان ویلچری
ئهر ئیمه ئارمان تیهی بیوشیم یه باوگمان بیوه
دایهم وهلی عمریگ بیهسه هاو زوان ویلچری
ههر سهی سه کوُر دیرید و باوگ و پهنج برای جور پالهوان
هیمانی خوهی وه تای دلهو،قهسهم وه گیان ویلچری
شهوانه تا باوگم خهفی،دهس وه دوئا بودن ئهرای
چما خدا خوهییش وساس،ناو ئاسمان ویلچری
ههر جور منالهگان خوهی هیمانی چرچگیدنهو
وهلِ تیهنی و ولسی و خوسهیل و ژان ویلچری
دالگم دی پیرهو بیه،دی هیوچ ئهرای نهمندیه
جوانیِ خوهی ناسه پای داخ جوان ویلچری
فکِر بکهم فریشتهگان تا نورنهو دالگِ من
ئهرایِ ئهزرهتهیلیان،دهخیل بهسان ویلچری
هیمان وه ئی چهن ساله که چهوم وه دهس دایهم بیه
نهکهفتیهسهو دیوا دهقهیگیش ئاو و نان ویلچری
وه کیوچه کیوچهی شارمان تا باس عشق تیهیدهو میان
گشتی وه احترامهو کهن کلک نیشان ویلچری
دهف دهفیگیش دلی شکی،قسیهیل تالی ئهشنهفی
شنهفتیه پی وتنه بیهسه شوان ویلچری
یهکی تریش وه تیولهکی وهتیه ئهگهر یه لیوه نهو
چیو وهی جوانیه بیهسه،وهره لوان ویلچری
جور گیرهی فریشتهسه، وه بان داوان خدا
وهختی که گیری دالگم وه شان وه شان ویلچری
ئیمه هنِ بان زهیویم،فهرهی فهره دیوریم له لی
ئهو ها له ئاسمانهگان،ها کهشکهشان ویلچری
چهنه هزار و یهی خوهره،ئهوقهره گهوران و بلین
نیورانین جور خدا،ههسارهگان ویلچری
دالگم ئیوشید باوگدان شیره پیاییگ بی ناو جهنگ
هیمان پیای مال منه،ههر سهی وه بان ویلچری
غزلی از رضا جمشیدی
**برای امام رضا
آقا اگر بد کرده باشم هم قبولم میکنی؟
حق کسی را خورده باشم هم قبولم میکنی؟
آقا اگر از روی بدبختی ندانسته کمی
مال کسی دزدیده باشم هم قبولم میکنی؟
آقا اگر عمدأ به دامان کسی تهمت زدم
یا آبرویی برده باشم هم قبولم میکنی؟
آقا اگر نام تو را در حالت دیوانگی
خیلی رکیک آورده باشم هم قبولم میکنی؟
آقا اگر روزی شنیدی من یتیمی را به عمد
خیلی شدید آزرده باشم هم قبولم میکنی؟
حتی اگر در باغ سبزت جای یک شاخه ی گل
غنچه ای پژمرده باشم هم قبولم میکنی؟
آقا بگو حتی اگر در باور خشکیده ام
بر معجزت شک کرده باشم هم قبولم میکنی؟
شعر کردی جدیدیگ له رضا جمشیدی
***********
بیدهسه سهر گلِ خاسهیل خدا رهژ کردی
بیدهسه یی کهپو بیوچگ وا هاوردی
ئهو چهوه یی همکه ناز و خهوهر خوهش هاتی
نذر مال ئاسمانه که ئهرام بهش هاتی
وای ئهر ئهو چهوده له پشت ئی دهروچه بو
هوش له زهیو له ئاسمان وه ههر چی ئایمهیله چو
جور هلپهرکهی گهنِم له وهحت واران وههار
چوپی وا ها دهسد ههر خنجگه کیدن وه لار
درد تو له بان سهرِ هر چی زمستان ناوه
دهور ملی له قهی حریر گیس هیولد لاوه
بیل وههار وه بونهدهو ههلای وه لای ناز تنهو
بیل گلهیل دهم وا بکهن لای باوش ناز تنهو
خنجگهی شهودهرگان له هونکی وای میووده
روشنی ههر شهوهکی له چهرمی قهی ریوده
چیوزهگان له گرمی خوهر چهو تو جیقه دهن
ئی همهی ههساره تا تو بیوننهو شهواره کهن
شش گله حوری فقط سروین ئهرای سرد بهسن
شش فریشتهیش شهیو وال ئهرای ئهنازت دیورنن
ههر خوهدی سهر گلِ خاسهیل خدا رهژ کردی
ههر خوهدی یی کهپو بیوچگ وا هاوردی
خنجگهی ئاو زلال کیهنیهگانِ شاهو
کهوکهگهی لاره کهرِ بانِ کیوهی دالاهو
هونکی وای گیسگهد بیلا بخوهیده دهمچهوم
شربتیگ لهو دهمده بیه که لاچودن چهوم
کهی بیاتا که دواره بالهو بگرِم
تا له بهرزی ئاسماند ههر وه لای خوهد بمِرِم
غزل تازه ای از رضا جمشیدی
حاضرم حتی برایت یک عروسک باشم
توی آغوشت بمانم مثل کودک باشم
حاضرم تا که کلاغی میوه ات را نخورد
بر سر مزرع تو مردِ مترسک باشم
دوست دارم به بلندای تنِ تو برسم
کاش یک شاخه ی دیوانه ی پیچک باشم
کاش آخر آسمان را به تو می بخشیدند
تا در آن سینه ی سرخت مست لک لک باشم
باد می رقصاند آن موهای زیبای تو را
کاش در دستان تو من بادبادک باشم
باز تنها شده ای دختر هم بازیِ من
حاضرم باز برایت یک عروسک باشم
****
حاضرم حتی برایت یک عروسک باشم
توی آغوشت بمانم مثل کودک باشم
حاضرم تا که کلاغی میوه ات را نخورد
بر سر مزرع تو مردِ مترسک باشم
دوست دارم به بلندای تنِ تو برسم
کاش یک شاخه ی دیوانه ی پیچک باشم
کاش آخر آسمان را به تو می بخشیدند
تا در آن سینه ی سرخت مست لک لک باشم
باد می رقصاند آن موهای زیبای تو را
کاش در دستان تو من بادبادک باشم
باز تنها شده ای دختر هم بازیِ من
حاضرم باز برایت یک عروسک باشم
پیام تقدیر رضا جمشیدی
بنام خدایی که مهربان است و کریم
خرداد ماه خاطره هاست و یادآور بسیاری از رویداهای مهم تاریخ معاصر کشورمان است.اینجانب ضمن درود به روح پرفتوح بنیانگزار انقلاب اسلامی و آرزوی سلامت و سعادت برای همه مسئولان و خدمتگزاران صدیق نظام اسلامیمان بر خود لازم دانستم که پیام تقدیریم را به خدمت مردم عزیز اعلام دارم.
حال که در هفته قبل دو رویداد ملی پیروزی جناب آقای روحانی و نیز صعود مقتدرانه و غرور آفرین تیم ملی فوتبال کشورمان به جام جهانی را عاشقانه و وطن دوستانه جشن گرفتیم و نیز انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا را با همه کاستی هایش برگزار کردیم بر خود لازم دیدم از یکایک عزیزانی که اینجانب را لایق دانسته و در فرصت کمی که در اختیار داشتم به من رای دادند و نیز از همه شهروندانی که سلایقشان را در برگه رأی به صندوق ریختند کمال تشکر و امتنان را داشته باشم. و اینکه به منتخبین مردم در شورای اسلامی چهارم نیز تبریک و تهنیت عرض می کنم و امید که بتوانند مایه خیر و برکت برای شهروندان لایقمان باشند.
در پایان از نماینده محترم مجلس،مسئولین اجرایی و نیروهای نظامی و انتظامی که در برگزاری این انتخابات نقش آفرینی کرده اند نیز سپاسگزاری می کنم.اگر چه معتقدم می توان با ارائه راهکارهایی زمینه لازم را برای هر چه بهتر برگزار کردن این رویداد مهم فراهم کرد.
با تشکر-رضا جمشیدی
انتخابات شوراهای سرپل زهاب و چند نکته
انتخابات همزمان ریاست جمهوری و شوراها در حالی برگزار گردید که نمی توان از نقاط ضعف برگزار کنندگان آن بویژه در امر انتخابات شورای شهر سرپل زهاب به سادگی گذشت.زیرا عقیده دارم که اگر آنها را نگویم به جامعه خیانت کرده ام زیرا من نویسنده ام و نویسنده هم رسالتی دارد پس بهتر است برای آنکه شاید روزی روزگاری این حرفها عملی شود و گوش شنوایی برایشان پیدا شود به آنها بپردازم.اینجا باید بگویم که این حرفها نه برای آنست که خودم در این انتخابات رأی نیاورده ام زیرا خودم هم با دو روز تبلیغات انتظار بیشتری از آنچه اتفاق افتاد نداشتم بلکه برای اینست که یکبار کسی هم پیدا بشود و به این به ظاهر روشنفکران که وقتی پای عمل می رسد تحجرشان آشکار می گردد به خود بیایند و فکر نکنند چشمانی نظاره گر آنها نیست.
1-تاثیر روستائیان:بسیار متاسفم که تعداد زیادی از کاندیداهایی که برای شورای شهر خود را نامزد کرده بودند نهایت بی اخلاقی انتخاباتی را در این عرصه از خود نشان دادند و متاسفم برای شهروندان شهر کهنی چون سرپل زهاب که روستائیانی که آمدن به شهر برایشان یک اتفاق مهم است به بهای خوردن نهار و شامی در منزل کاندیدا بدون اینکه درک درستی لز وظایف شورای شهر یعنی داشته باشند سوار بر مینی بوس سرنوشت انتخابات را رقم زدند.نمی دانم برای آن کاندیدا کمیت آرا مهم است یا کیفیت آن؟اما آنچه مسلم است تخلیه روستاها و آوردن انها به شهر که با بی تدبیری فرماندار و عوامل اجرایی نیز همراه شده است به این معناست که شهرنشینان نگاه مثبتی به آن کاندیدا ندارند و وی مجبور است که روستائیان را به شهر بیاورد.من خوب می دانم که راضی کردن شهرنشینان واقعی برای اینکه به کسی رأی بدهند چقدر سخت است چون برنامه می خواهند و خوب در کیفیت کاندیداها دقت می کنند و نهایتا تصمیم می گیرند اما راضی کردن یک روستایی کار ساده ایست زیرا کافیست پسر فلانی باشی و یا هم قبیله و هم طایفه باشی و این دردیست که سالهای سالست راه ورود شایستگان منطقه را به عرصه های تصمیم گیری بسته است.حال نمی دانم که آن کاندیدایی که خوشبختانه آرای بالایی هم با استفاده از این کارها کسب می کند ته دلش به خودش انتقاد نمی کند که راستی من که اعتقادی به این کارها ندارم پس چرا دست به این چنین کارهایی می زنم؟ دوست دارم بدانم که آن کاندیدا با خودش کلنجار می رود که اگر در حین جابجایی عظیم روستائیان به شهر اگر اتفاقی و یا تصادفی رخ دهد و منجر به مرگ کسی بشود خودش را خواهد بخشید؟نمی دانم چه لذتی دارد وقتی کسی می داند که با اعمال کارهای غیر متمدانه و بدون در نظر گرفتن حقوق شهروندانی که با آنها زندگی می کند ناگهان پیروز انتخابات می شود و بادی هم به غبغط می اندازد؟خیلی تعجب می کنم کسانی که همیشه دم از روشنفکری می زنند و شاگردان زیادی را هم بر مبنای اندیشه تربیت کرده اند چگونه پای عمل که می رسد یک کار دیگر می کنند.خالی کردن روستاها به نفع خود معنایی جز خیانت به شهرنشینانی ندارد که باید برای شهرشان تصمیم بگیرند زیرا برای همان روستائیان هم شورای روستا تعیین شده است.واقعا به من بر می خورد که برای شهر باستانی و ریشه داری که عمریست در سایه ندانم کاریها و مسئولان ضعیفش، فرسوده تر و پیر تر می شود دیگران را از رسیدگی به امور کشاورزی و احشام بیکار کنند تا سرنوشت انتخابات بسیار مهمی را در یک شهر رقم بزنند. و تاسف بار تر اینکه بعضی از کاندیداهای دور گذشته مجلس هم در این جابجایی ها نقش پر رنگی داشتند.
2-مسائل مذهبی: هرگاه که با بسیاری از دوستان اهل حق و اهل سنتم درباره گذر از تعصبات مذهبی بحث می کنم خیلی امیدوار می شوم که روز به روز این مرز بندیها کمرنگ تر می شود و همه بر اساس شایسته سالاری به اعتلای نظام اسلامیمان و آبادانی کشورمان می اندیشیم.اما هر گاه که پای عمل می رسد بخصوص در عرصه انتخابات به ناگهان پشت دیواری از تحجر و مذهبی نگری قایم می شوند و خواسته یا ناخواسته همه چیز را مرز بندی می کنند.تعجب می کنم که چگونه در عرصه انتخابات برای کسب چند رأی بیشتر دست به دامان مقدسات مذهبی و آیینی می زنند و کسانی که همواره نامی فراتر از اینگونه مسائل داشته اند ناگهان عقبگرد کرده و خود پیشرو مذهبی نگری، آنهم در انتخاباتی که مختص به همه شهروندان است می شوند و بدون اینکه ذره ای به تلاشهای صورت گرفته در راه حق و حقوقشان و کسانی که همواره در این راه کوشیده اند نظرداشته باشند خانه به خانه و چهره به چهره مشترکات مذهبی را به پیروانشان یادآور می شوند بدون اینکه بفهمند که ما همه شهروند یک شهریم و اینجا نه بحث رقابت مذهب و نه رقابت طایفه ایست.
3-روز رأی گیری: و اما روز رأی گیری بخصوص در انتخابات شوراها شاهد مسائلی بودم که روح هر انسان دلسوزی را جریحه دار می کند و بسیاری از رأی دهندگان نیز به ان اعتراض داشتند.فضای انتخابات شوراها به حدی چندش آور بود که هر کسی که قصد داشت وارد مکانهای اخذ رأی شود با انبوه مبلغانی روبرو می شد که آشکارا پاچه می گرفتند تا در این دقایق آخر با توسل به سوگند دادن و یادآوری آشناییها و فامیلی ها نظر رأی دهنده محترم را جلب کند تا به کاندیدای مورد نظرش رأی بدهد و چه آرایی که با این پاچه گیری ها عوض نشد ...و ما چقدر بدبختیم.
4-مسئولان اجرایی:در اینکه بسیاری از مسئولان اجرایی که در مکانهای اخذ رأی حضور داشتند وابستگی خاصی به یک یا چند کاندیدا داشتند شکی نیست و این گناه یا جرم نیست اما مگر انها سوگند نخورده اند که از آرای مردم صیانت کنند پس چرا مبلغان تعداد اندکی از کاندیداها تا پای صندوقها هم حضور داشتند و در آنجا هم بر تصمیم مردم تاثیر می گذاشتند و چرا خود نیز سفارش فلان کاندیدا را می کردند که اگر خودم شاهد این قضیه نبودم هرگز به شنیده ها و حرفهای دیگران اعتماد نمی کردم زیرا زمانی که برای دادن رأی به صندوق مدرسه سمیه رفتم یکی از کاندیداها و پدر بزرگوارشان دقیقا در کنار صندوق به امر مقدس قسم دادن مشغول بودند و در ان زمان کوتاهی که در انجا بودم به راحتی شاهد اجبار کردن حدود20رأی دهنده به نفع آنها بودم.مسلما چه در بیرون صندوقها و چه در محل صندوقها آشفتگی و بی نظمی آنچنان موج می زد که قابل وصف نیست.بویژه آنکه مسئول یکی از مجتمعهای مسکن مهر در کنار مسئولان محترم آن صندوق بصورت آشکار برای یکی از کاندیداها تبلیغ می کرد که در نهایت مسئولان بازرسی زمانی به آنجا اعزام گردیدند که آرا زیادی به نفع آن کاندیدا به صندوق روانه شده بود.
5-انتخابات ریاست جمهوری:اتفاق مبارکی که کام ملت را شیرین کرد پیروزی دوباره اصلاح طلبان بود که در رقابت با5نامزد اصولگرا با قاطعیت پیروز شدند تا گلهای بنفش هوای غبار آلود کشورمان را خوش بو کنند و خیلی ها به خودشان بیایند که اکثریت مردم ایران اصلاح طلبند.
و در پایان اینکه از خودم راضی هستم و خودم را یک کاندیدای با کلاس می دانم زیرا هم عقایدم را شفاف گفتم و هم اینکه برای کسب آرای مردم دست به هر کاری نزدم.من یاد گرفته ام درست انتخاب کنم و درست انتخاب شوم .خودم را به زور به کسی تحمیل نمی کنم و این آرایی را هم که بدست آوردم حاصل 48ساعت فرصت بود اگر چه می دانم بسیار بیشتر از این بود.علی(ع)می گوید«الغالب بالشر مغلوبا» یعنی کسی که از راه درست پیروز نشود در حقیقت شکست خورده است.
به امید ایرانی آباد و آزاد-به امید فردایی بهتر برای مردم کشورم و به امید داشتن شهری که آرزویش را دارم.
رضا جمشیدی-26خرداد92
